Narcisme en borderline


Narcisme en borderline vertonen veel meer overlap met elkaar dan men denkt. Vaak denk je eerder met een narcist te maken te hebben, dan met een borderliner. Onterecht! Want zowel narcisten als borderliners manipuleren hun omgeving. De narcist in je leven kan net zo goed (ook) een borderliner zijn! 

www.omstandersvan.nl narcistisch misbruik jasmijn couwenberg boek narcistische wereld ontvlucht narcisme borderline narcisten borderliners narcist borderliner relatie opvoeding ouders kind kinderen vader moeder

Destijds viel bij mij het kwartje toen ik iets las over narcisme. Mijn ex-partner voldeed precies aan dat plaatje. Omdat hij echter veel overeenkomsten vertoonde met mijn borderlinemoeder, ging ik ook meer lezen over borderline.

 

Toen ontdekte ik pas dat zij mij eveneens psychisch mishandelde, én dat mijn ex-partner eveneens borderlinetrekken vertoonde, wat een hoop verklaarde over mijn vreemde en pijnlijke jeugd. De puzzel was compleet. 

Enkele cijfers over narcisme en borderline

De narcistische persoonlijkheidsstoornis komt voor bij 6,2% van de bevolking. De borderline persoonlijkheidsstoornis komt voor bij 5,9% van de bevolking. Dit blijkt uit het grootste onderzoek naar persoonlijkheidsstoornissen ooit in de Verenigde Staten.

 

Van degenen met een narcistische of borderline persoonlijkheidsstoornis heeft 37% ook de andere stoornis.

 

Qua verdeling man/vrouw is het ongeveer fifty-fifty.

 

De informatievoorziening is beperkt

Over narcisme wordt veel meer geschreven. Voor naasten van borderliners is de informatievoorziening in Nederland nogal eenzijdig en beperkt. De websites die er zijn, vertellen vooral hoe jij als naaste het beste de borderliner kunt helpen. Krankzinnig, want borderliners mishandelen hun naasten! 

 

In Amerika schrijft men veel meer en openlijker over hoe borderliners hun naasten psychisch mishandelen. In Nederland nog niet, en dat taboe wil ik doorbreken. Daarom gaan mijn website en boeken wél over beide stoornissen.

 

Om andere kinderen en partners van borderliners steun, herkenning en erkenning te geven, en andere mensen hun ogen te openen dat ze voor borderliners net zo goed moeten oppassen als voor narcisten. 

 

Over narcisten mag je alles zeggen, over borderliners niets

Men roept heel makkelijk uit dat iemand een 'narcist' is. Maar over borderliners schijn je geen kwaad te mogen spreken. Want ach, borderliners zijn zo zielig... (al komen ze wel meteen met dreigementen en scheldpartijen aan)

 

Een veelgehoorde reactie is dat je borderliners 'niet over één kam mag scheren'. Terwijl op mijn website duidelijk staat vermeld dat deze niet over alle soorten borderliners gaat (lezen is ook een kunst). Ook niet over alle soorten narcisten trouwens, maar dát schijnt dan ineens weer niet erg te zijn.

 

Borderliners doen alsof er maar één soort borderliner bestaat: het onschuldige, zielige, hulpbehoevende type, en van narcisten alleen het kwaadaardige type. Dat heeft weer te maken met hun splitsing en zwart-wit denken: alleen zij zijn goed, 'dus' alle andere mensen zijn slecht. Terwijl er van zowel borderliners als narcisten verschillende soorten bestaan.

 

Van narcisten krijg ik zulke reacties trouwens nooit. Die houden zich helemaal niet bezig met wat er over hen gezegd wordt. Die staan daarboven, zijn stabieler, terwijl borderliners heel erg instabiel zijn, wat borderliners meteen nog gevaarlijker maakt dan narcisten.  

 

Narcist, borderliner, of allebei: maakt het wat uit?

Maar wat maakt het eigenlijk uit, of je te maken hebt met een narcist of een borderliner? Of dat iemand overduidelijk een narcist is, maar ook wat borderlinetrekken vertoont, of omgekeerd? Het gaat toch om narcistisch misbruik in het algemeen?
 
Ja, en dat is in beide gevallen even ernstig. Narcistisch misbruik bestaat echter uit vele verschillende onderdelen, die soms bij een narcist anders kunnen uitpakken dan bij een borderliner.

 

Dat is belangrijk om te weten, voor een beter begrip van wat er aan de hand is in je relatie of familie. Ken je hun tactiek, middelen en beweegredenen, dan kun je jezelf er beter tegen beschermen

 

Hieronder noem ik kort de twee meest typerende kenmerken van borderline die daar veel sterker aanwezig zijn dan bij narcisme. In mijn boek 'De narcistische wereld ontvlucht' besteed ik er meerdere hoofdstukken aan, waarin ik er dieper en gedetailleerder op in ga. 

 

1.De extreme slachtofferrol

Van borderliners bestaat vaak een zielig, hulpbehoevend beeld. Dat is niets meer dan een uitmuntend gespeelde slachtofferrol.* Daarmee weten ze iedereen om hun vinger te winden en hele legers hulptroepen in beweging te krijgen, terwijl het gewoon pure manipulatie is.

 

Een zeer gevaarlijke vorm van manipulatie, want het zit in de natuur van gezonde mensen om anderen te willen helpen, en zo lopen ze in de vernietigende val van de borderliner...
 
Narcisten kunnen ook het slachtoffer spelen, maar moeten aan hun reputatie denken, en doen dat daarom lang niet zo schaamteloos en hysterisch zoals borderliners dat wel doen.

 

Narcisten zijn stabieler, en trotser: zij willen zichzelf presenteren als de meest fantastische persoon die er bestaat, en acteren daarom weer in een heel ander genre toneelstukjes.* 

 

Narcisten willen helemaal niet bekendstaan als hulpbehoevend! Borderliners kan het echter niet schelen hoe, als ze maar aandacht krijgen. 

 

2.De extreme verlatingsangst

Zeer typerend voor borderliners (en minder voor narcisten) is de extreme verlatingsangst. Narcisten zijn hier meer nuchter onder, en ook hier geldt weer: als er bij hen verlatingsangst naar boven komt, gebeurt dat lang niet zo schaamteloos en hysterisch als bij borderliners.* Bovendien bestaan er twee verschillende soorten verlatingsangst.*
 
Borderliners kunnen zich letterlijk aan je vastklampen en je niet meer loslaten om te voorkomen dat je de deur uit loopt, waar narcisten zich niet eens omdraaien en gewoon verder gaan met waar ze mee bezig waren.

 

Stalking is vooral typerend voor borderliners

Vanuit hun extreme verlatingsangst zullen borderliners er alles aan blijven doen om hun bezit terug te krijgen. Stalking door borderliners kan eeuwig voortduren. Ze stoppen de jacht nooit. 

 

Als ik bijvoorbeeld zie welke acties mijn borderlinemoeder uithaalt om haar bezit (mij) terug te halen... Hoe vaak ze wel niet aan mijn deur kwam en zelfs de buren aan een verhoor onderwierp, en nooit stopte met mij te bellen. Ze maakte er serieus haar dagtaak van; ze had ook alle tijd van de wereld.

 

En nog steeds, nu bijna drie jaar nadat ik het contact verbrak. Ze gaat zelfs steeds een stapje verder: onlangs moest zelfs heel Nederland op de hoogte zijn dat ik haar 'in de steek' heb gelaten, het was echt een bizarre actie. 

 

Mijn narcistische ex-partner (met borderlinetrekken) kwam na de breuk nog slechts eenmaal aan mijn deur. Die was altijd heel bang om zich te schamen. Bovendien had hij weinig tijd voor zulke dingen, want hij werkte, om zo zijn reputatie van 'kwaliteitswerknemer' (zijn eigen benaming) hoog te houden en zodat hij iets had om over op te scheppen.

 

Pesten is een grote hobby van borderliners

In mijn jeugd al was mijn borderlinemoeder dagelijks bezig met het pesten van allerlei mensen. Ook dat is typerend voor borderliners: ze zijn vooral bezig met andere mensen kapotmaken, terwijl narcisten (alhoewel die dat ook zeker doen) veel meer bezig zijn met zichzelf, het opscheppen over hun prestaties en het hoog houden van hun reputatie.

 

Kenmerken zijn hetzelfde, maar uiten zich verschillend

De verschillende kenmerken van narcistisch misbruik komen dus bij narcisten en borderliners soms op dezelfde, en soms op een andere manier tot uiting, én met verschillende beweegredenen.*

 

Grootheidswaanzin, hét kenmerk van narcisten, komt bijvoorbeeld ook bij borderliners voor, echter op een heel andere manier.*
 
De schade die narcisten en borderliners hun naasten toebrengen door middel van narcistisch misbruik/psychische mishandeling blijft hetzelfde en ongekend groot, maar wanneer je de verschillende uitingen en hun verschillende beweegredenen begint te doorzien, kun je daar je manier van omgaan ermee beter op afstemmen.*

 

Verdiep je in beide stoornissen!

Als je te maken hebt met narcistisch misbruik, is het meer dan de moeite waard en zelfs noodzakelijk om je te verdiepen in zowel narcisme als borderline. Er zullen ongetwijfeld nog vele kwartjes meer vallen.

 

In mijn boek 'De narcistische wereld ontvlucht' geven meerdere hoofdstukken speciaal aandacht aan de verschillen en overeenkomsten tussen narcisme en borderline, en lees je per kenmerk hoe het zich bij de verschillende stoornissen uit, waaruit het voortkomt en hoe je ermee kunt omgaan
 
Een (Engelstalig) boek voor en over kinderen van borderliners wat ik zeker kan aanraden, is 'Understanding the Borderline Mother' van Christine Ann Lawson. Het is echt schokkend wat daar in staat, over hoe borderlinemoeders hun kinderen mishandelen: ik herken het helaas woord voor woord...
 
*Het reikt te ver om hier dieper op deze punten in te gaan; in mijn boek 'De narcistische wereld ontvlucht' worden deze zeer uitgebreid en gedetailleerd behandeld.