Kenmerken van narcisme in relatie tot de omgeving

Wat zijn de kenmerken van narcisme? En welke invloed hebben deze op jou als familielid of partner? Narcisme is namelijk een stoornis die veel invloed op de omgeving uitoefent. 

 

narcisme borderline narcist borderliner vader moeder kinderen ouders persoonlijkheidsstoornis psychisch emotioneel misbruik boek familie relatie ouderverstoting kindermishandeling jasmijn

Hieronder staan de 9 kenmerken van narcisme, afkomstig uit de DSM-IV, het diagnostisch en statistisch handboek voor classificaties van psychiatrische aandoeningen. Daarin staat narcisme (en ook borderline) vermeld in cluster B (overdreven, emotioneel of onconventioneel gedrag). Iemand met een cluster B-stoornis wordt vaak getypeerd als impulsief en/of dramatisch. Meestal is sprake van impulsieve gedragingen en instabiliteit op het gebied van emoties, identiteit en interpersoonlijke relaties, aldus de DSM-V.

 

De 9 kenmerken van narcisme licht ik toe vanuit het gezichtspunt van de naastbetrokkene gezien. Welke invloed hebben de kenmerken van narcisme op de familie en partners?

 

1.Grootheidswaanzin

'Heeft een opgeblazen gevoel van eigen belangrijkheid (bijvoorbeeld overdrijft eigen prestaties en talenten, verwacht als superieur erkend te worden zonder de erbij horende prestaties)'

 

Narcisten maken nooit fouten en overdrijven hun prestaties enorm. Kleine, alledaagse klusjes worden verheven tot geweldige successen die niemand anders ooit zal bereiken en waarvoor jij hen dient te complimenteren (zo niet, dan barsten ze in woede uit). Als een kind dat voor het eerst zonder zijwieltjes fietst en vol trots naar zijn ouders roept: 'Kijk eens wat ik kan!' Alleen heb je hier te maken met een volwassen persoon.

 

2.Fantasiewereld

'Is gepreoccupeerd met fantasieën over onbeperkte successen, macht, genialiteit, schoonheid of ideale liefde'

 

Narcisten leven in hun eigen fantasiewereld. Alles wat zij zeggen, is waar, en dat moet je ook geloven; hun fantasieën zijn voor hen werkelijkheid. Jij moet hierin meegaan en gaat er op den duur zelf in geloven. Dit is extra schadelijk voor kinderen: die groeien op in een wereld die helemaal niet bestaat. 

 

3.Speciale status

'Gelooft dat hij 'heel speciaal' en uniek is en alleen begrepen kan worden door, of hoort om te gaan met, andere heel speciale mensen (of instellingen) met een hoge status'

 

Narcisten meten zich graag met anderen die een hoge status hebben en geloven daardoor zelf ook die status te bezitten. Ze stelen jouw successen om er zelf mee te pronken. Dat jij je leven nu zo goed op de rit hebt, heb je immers te danken aan je narcistische vader. Zonder hem had jij natuurlijk nooit zo'n carrière kunnen maken, want wie ben jij nou helemaal? 

 

4.Bewondering

'Verlangt buitensporige bewondering'

 

Narcisten beschouwen zichzelf als de allerbeste mensen op deze wereld. Natuurlijk hoor jij hen daarin te bevestigen: alles wat ze doen, dien jij geweldig te vinden. Ze zijn geweldig, dus hebben ze ook recht op eindeloos en overdreven applaus. Een simpel knikje voldoet niet: ze willen jou horen zeggen dat zij het zo goed gedaan hebben, het liefst bij herhaling. 

 

5.Bijzondere rechten

'Heeft een gevoel bijzondere rechten te hebben, dat wil zeggen onredelijke verwachting van een uitzonderlijk welwillende behandeling of een automatisch meegaan met zijn verwachtingen'

 

Narcisten denken recht te hebben op allerlei privileges: zonder enige schaamte korting afdwingen in een winkel of zwartrijden in de trein, gewoon omdat zij het zijn. Maar ook denkt de narcistische moeder dat ze het recht heeft om telkens onverwachts aan je deur te staan waarbij jij direct alles uit je handen moet laten vallen om haar te vermaken. Daarnaast dulden narcisten geen enkele tegenspraak en dien je je volledig aan te passen aan hen.

 

6.Manipulatie

'Exploiteert anderen, dat wil zeggen maakt misbruik van anderen om zijn eigen doeleinden te bereiken'

 

Narcisten zien jou enkel als gebruiksvoorwerp en zullen je op alle denkbare én ondenkbare manieren manipuleren om hun zin te krijgen. Dit doen ze onder andere door projectie (hun eigen tekortkomingen aan jou toeschrijven), gaslighting (informatie verdraaien om jou aan jezelf te laten twijfelen) en het opvoeren van de meest idiote toneelstukjes. 

 

7.Gebrek aan empathie

'Heeft gebrek aan empathie: is niet bereid de gevoelens en behoeften van anderen te erkennen of zich ermee te vereenzelvigen'

 

Narcisten bekijken alles vanuit hun eigen perspectief. Hun problemen worden uitvergroot en jij dient medelijden te tonen, terwijl jouw problemen niets voorstellen. Die schuif je maar opzij, want zij hebben het veel moeilijker dan jij. Ze kunnen en willen zich helemaal niet inleven in jouw oninteressante sores; dat levert hen namelijk niets op.

 

8.Afgunst

'Is vaak afgunstig of meent dat anderen op hem afgunstig zijn'

 

Narcisten vormen het middelpunt van het hele universum. Niemand mag méér hebben dan zij. Ze vinden het overbodige luxe dat jij een nieuwe wasmachine koopt, die hebben zij immers toch ook niet? En waarom werk je zoveel over, je hebt toch al meer dan genoeg geld? Je moet altijd een niveau onder hen blijven.

 

9.Arrogantie

'Is arrogant of toont hooghartig gedrag of hooghartige houdingen'

 

Gaat er iets fout, dan krijg jij de schuld. Gaat er iets goed, dan is dat dankzij de narcist. Narcisten vernederen jou maar al te graag. Ze verwachten een onderdanige houding: je hebt maar gewoon te doen wat zij zeggen. Waarom? Daarom. Ze denken alle macht over anderen te kunnen uitoefenen.

 

Alle kenmerken van narcisme en borderline

In mijn boek 'De narcistische wereld ontvlucht' staat een uitgebreide beschrijving van alle kenmerken van narcisme en borderline: hoe uit het kenmerk zich, waar komt het vandaan, wat is de invloed op de omgeving en hoe ga je hiermee om? Uiteraard voorzien van de nodige voorbeelden. En je vindt er niet alleen de kenmerken uit de DSM, maar ook andere kenmerken: onder andere de slachtofferrol, pesten en voorwaardelijke liefde.  

 



Ontvang nieuwe blogartikelen in je mailbox!

Commentaren: 0